De Goede Omgeving
Werken aan een omgeving die wel groen, gezond en gelukkig maakt
Droom
Zou je graag in een omgeving willen wonen waarin iedereen het goed voor heeft met zichzelf, elkaar, de buurt en de planeet? Waar de nadruk ligt op een groene, gezonde en gelukkige leefstijl en alles in de omgeving hierop is ingericht. Waar voldoende tijd is voor verbinding, verdieping en aandacht voor alles in het leven dat waardevol is. Een plek waar je met vrienden en familie dichtbij gelukkig kan wonen. Zo ja, dan is de Goede Omgeving misschien ook jouw droom!
De Goede Omgeving heeft tot doel om projecten te starten die de omgeving veranderen. Dit varieert van voorbeeldwoningen, de Goede Super, platforms waar je Goede producenten vindt tot nieuwbouwwijken (of steden) die helemaal zijn ingericht om de bewoners groen, gezond en gelukkig te maken.
Elk project zal op zijn eigen manier ook zorgen voor bewustwording, onderzoek en vervolgprojecten. En alles bij elkaar heb je een blauwdruk om te komen tot een echt duurzame samenleving. Een samenleving waarbij de opbrengst voor de bewoners is, en de winst voor onze samenleving en planeet.
Het Huis van Onderzoek en Inspiratie (het HOI)
Het HOI is een demonstratiehuis waar, door er zelf te wonen, wordt onderzocht welke positieve impact het heeft als je teruggaat naar de basis en elektrische apparaten zoveel mogelijk zijn vervangen door low tech alternatieven. Door het HOI op een zichtbare plek te zetten en de opgedane kennis zo breed mogelijk te delen, kunnen zoveel mogelijk mensen worden bereikt en geïnspireerd. Ook kunnen geïnteresseerden er 1 of meer dagen verblijven om het zelf te ervaren.
Streven: deze zomer een HOI realiseren in de Leidse regio. Dit legt meteen een basis voor het realiseren van een EcoHood wijk.
De Goede Super
De Goede Super is een supermarkt die wel grotendeels voedsel aanbiedt dat goed is voor jou en de planeet. Deze producten staan in het (groene) hoofdpad. In het oranje pad ernaast vind je de producten die wat minder goed voor jou en/of de planeet zijn. En in het rode pad, liefst achter een drempel of hekje, vind je de producten die ronduit slecht zijn voor jou, maar vaak wel zo lekker...
De producten in het oranje en rode pad zijn extra duur, om zo de goede producten goedkoper te kunnen maken.
In de Goede Super kan je zonder apps en uitgebreide voorkennis van wat er op de etiketten wel of niet moet staan boodschappen doen!
Van bezit naar gebruik
Het opzetten van een platform waar je betaalt voor het gebruik van een dienst en niet meer voor het product. Dus je betaalt om te kunnen fietsen, koken of lekker te slapen en niet meer voor de fiets, de keuken of het bed zelf. Deze omslag in denken zorgt dat het verdienmodel van het bedrijfsleven radicaal kan veranderen, met hele positieve gevolgen. In plaats van zoveel mogelijk en zo snel mogelijk achter elkaar spullen te willen verkopen, verdienen producenten nu door een product te leveren dat zo lang mogelijk tot tevredenheid meegaat.
Omdat spullen de grootste impact hebben op onze ecologische voetafdruk kan de impact heel goed zijn voor de planeet. En het mooie is dat ondernemers hierdoor deel van de oplossing worden in plaats van deel van het probleem. De grootste impact is dan ook als breed wordt ingezien dat dit een interessant alternatief is voor onze huidige consumptiemaatschappij.
Extra: zodra het loopt, worden de duurzaamheidseisen voor de aanbieders steeds hoger. Dus producten moeten langer meegaan, steeds meer lokaal zijn geproduceerd en gemaakt van lokaal geteelde grondstoffen en aan het eind recyclebaar/composteerbaar.
Van parkeren naar leven
Parkeerplekken nemen tussen de 10-20% van de ruimte in een woonwijk in beslag. Als bijvoorbeeld door het project 'Werken in je omgeving' de eerste auto's worden weggedaan, ontstaat ruimte voor een andere invulling. Zoals groen, fietsenstalling, gezellige plekken om met je buren te kletsen en in sommige gevallen is er ruimte voor tijdelijke wooneenheden voor de jongeren in de buurt die al jaren niet in staat zijn om op zichzelf te gaan wonen.
Werken in je eigen omgeving
Veel autobezitters zeggen dat hun auto noodzakelijk is om bij hun werk te kunnen komen. Omdat de auto na spullen de grootste impact op onze ecologische voetafdruk heeft; zorgt voor vervuiling, geluidsoverlast en verkeersslachtoffers; veel schaarse ruimte in beslag neemt (vooral parkeerplekken); en ontzettend slecht is gebleken voor onze sociale cohesie omdat we veel verder van elkaar weg zijn gaan wonen, is het goed als onze samenleving een stuk autovrijer wordt. Vandaar het project werken in je eigen omgeving. Via een platform kan het aanbod en de vraag naar werk veel beter zichtbaar worden. Tevens kunnen winkelketens en vergelijkbare winkels worden gevraagd om personeel te wisselen, zodat ze in de eigen omgeving komen te werken. Ook belangrijk is het dat gemeentes voorkeursbeleid gaan opstellen voor bedrijven die de banen aanbieden waar vraag naar is in de eigen gemeente.
Extra: 'de auto geeft vrijheid' is een ander veel gehoord argument. Maar een auto kost zoveel geld, dat je al snel een halve dag van je werkweek aan het werken bent voor je auto. Daarnaast zit een forens gemiddeld anderhalf uur in de auto om naar en van werk te gaan. Dus als je fulltime werkt, ben je al snel 9-10 uur per week meer tijd kwijt door je auto, dan iemand die geen auto heeft en in de eigen omgeving werkt. Hoezo vrijheid?
EcoHood, de wijk
Wat als een nieuwbouwwijk vanaf de start op alle fronten zo wordt ingericht dat de keuzes die groen, gezond en gelukkig maken de makkelijkste, leukste, goedkoopste en in sommige gevallen enige keuzes zijn? Hoe zien woningen er dan uit? Welke voorzieningen zijn er? Welke activiteiten worden er georganiseerd? Wat is de rol van ondernemers en zorgverleners? Hoe wordt gemeenschapszin gestimuleerd en wat kom je er niet tegen?
Mijn inschatting is dat voor een bewoner van een EcoHood wijk de ecologische voetafdruk makkelijk gehalveerd kan worden. Ook kan de gezondheid op een schaal van 1 tot 10 met een vol punt toenemen. Gezondere ouders verwekken gezondere kinderen, die in een groene en veiligere omgeving kunnen opgroeien. Ook voor vrouwen en ouderen is de omgeving veiliger. Daarnaast kan het uitgavenpatroon zo laag komen te liggen, dat een 24-urige werkweek haalbaar is. Er ontstaat hierdoor veel vrije tijd, vooral voor de bewoners die in de wijk zelf werken. Kortom, wonen in een EcoHood wijk biedt grote kansen om samen groen, gezond en gelukkig te worden.
Hoe groot de kansen precies zijn en welke impact bepaalde maatregelen waarom hebben, is voer voor onderzoek. De eerste EcoHood wijken zullen dan ook een bron van onderzoek worden. Hoe beter de, bewezen, resultaten, hoe sneller de blauwdruk van de EcoHood wijk zal worden opgepikt door politici, ondernemers, zorgprofessionals, woningbouwcorporaties en natuurlijk bewoners uit andere wijken. Hier ontstaan de volgende winstkansen, die vooral door de andere manier van denken over en omgaan met duurzaamheid, ons zorgsysteem en het economisch model, behoorlijk verstrekkend kunnen zijn.
Project EcoHood is op vele manieren nieuw en anders en staat nog in de startblokken. De eerste versies van de onderdelen van project EcoHood zijn daardoor geschikte broedplaatsen voor innovatie. Deze innovatie kan ervoor zorgen dat de blauwdruk van een EcoHood wijk steeds beter wordt, op maat kan worden bijgeschaafd voor bepaalde omstandigheden of doelgroepen. Ook helpt innovatie om maatregelen te vertalen naar bestaande wijken of zelfs hele gemeentes.
Streven: elke gemeente een eigen EcoHood wijk, of twee ;)
EcoHood, de stad
Gezien de verkiezingswens van D66 om 10 nieuwe steden te creëren, zou het natuurlijk heel gaaf zijn om meteen groot te denken. Want hoe groter de omgeving, hoe meer onderdelen van het EcoHood gedachtegoed volledig tot hun recht kunnen komen. Een EcoHood stad is een roos van EcoHood wijken, met in het midden de voorzieningen waar een enkele wijk te klein voor is.
De Broedplaats
De eerste Broedplaats is een kleine, drijvende straat. De basis is een geheel van even grote, drijvende vlonders die aan elkaar gekoppeld zijn. Elk gebouw staat op een eigen vlonder. Aan de ene kant van de straat staan een HOI en enkele woningen. De woningen zijn klein, modulair en zelfvoorzienend. Aan de andere kant staan de ruimtes met de gedeelde voorzieningen, is een werkplek, staat de composthoop waarmee alle panden worden verwarmd en is er plek voor stadslandbouw. Mede door de koppeling tussen wonen en werken, is de Broedplaats een EcoHood wijk in het klein, met allerlei extra kansen door de drijvende staat ervan.
Klik hier voor een uitgebreide projectomschrijving.
Meerwaarde
De eerste winst is natuurlijk voor de bewoners van een EcoHood wijk, stad of eiland. In vergelijking met een gemiddelde Nederlander is een halvering van de ecologische voetafdruk makkelijk haalbaar. De gezondheid kan op een schaal van 1 tot 10 met een vol punt toenemen. Gezondere ouders verwekken gezondere kinderen, die in een groene en veiligere omgeving kunnen opgroeien. Ook voor vrouwen en ouderen is de omgeving veiliger. Daarnaast kan het uitgavenpatroon zo laag komen te liggen, dat een 24-urige werkweek haalbaar is. Er ontstaat hierdoor veel vrije tijd, vooral voor de bewoners die in de wijk zelf werken. Kortom, wonen in een EcoHood biedt grote kansen om samen groen, gezond en gelukkig te worden.
Hoe groot de kansen precies zijn en welke impact bepaalde maatregelen waarom hebben, is voer voor onderzoek. De eerste EcoHood wijken zullen dan ook een bron van onderzoek worden. Hoe beter de, bewezen, resultaten, hoe sneller de blauwdruk van de EcoHood wijk zal worden opgepikt door politici, ondernemers, zorgprofessionals, woningbouwcorporaties en natuurlijk bewoners uit andere wijken. Hier ontstaan de volgende winstkansen, die vooral door de andere manier van denken over en omgaan met duurzaamheid, ons zorgsysteem en het economisch model, behoorlijk verstrekkend kunnen zijn.
Project EcoHood is op vele manieren nieuw en anders en staat nog in de startblokken. De eerste versies van de onderdelen van project EcoHood zijn daardoor geschikte broedplaatsen voor innovatie. Deze innovatie kan ervoor zorgen dat de blauwdruk van een EcoHood wijk steeds beter wordt, op maat kan worden bijgeschaafd voor bepaalde omstandigheden of doelgroepen. Ook helpt innovatie om maatregelen te vertalen naar bestaande wijken of zelfs hele gemeentes. Maar het zaadje dat geplant wordt door project EcoHood kan natuurlijk ook tot hele andere innovaties leiden. Zo denk ik zelf al na over de vraag of de warmte die vrijkomt bij compostering gebruikt kan worden om het HOI en mogelijk ook andere vrijstaande huisjes, zoals bij volkstuinen, te verwarmen.
Filosofie
Nederland is een fijn land om in te wonen. Onze op groei gebaseerde welvaartsstaat heeft ons veel gebracht. Maar het plaatje vertoont steeds grotere barsten. We hebben een veel te hoge ecologische voetafdruk en de cijfers van overgewicht, welvaartsziektes, burn outs, eenzaamheid en armoede nemen allemaal toe.
Als je met een helicopterview naar deze problemen kijkt, zijn er zes duidelijke oorzaken zichtbaar:
I. Onze focus op groei, waar alles voor mag wijken.
II. Het geloof in marktwerking, maar zonder al te veel sturing om bovenstaande problemen te voorkomen.
III. De nadruk op regels en verantwoording, waardoor professionals de helft van hun tijd moeten besteden aan administratie en steeds meer burgers door de bomen het bos niet meer zien.
IV. Het vertrouwen in de vrije wil, terwijl door de toegenomen kennis van ons brein en de opkomst van algoritmes je ‘vrije wil’ steeds sterker te sturen valt.
V. De inrichting van onze omgeving, waarbij de auto voor de deur mag staan, snackbars nabij scholen en reclames van alle kanten je onderbewustzijn mogen prikkelen.
VI. De nadruk op symptoombestrijding, terwijl voorkomen vaak zoveel beter is.
Het is door bovenstaande combinatie dat we steeds vaker keuzes maken die onszelf, onze samenleving en onze planeet uitputten. Achter de illusies van onze op groei gebaseerde welvaartsstaat zijn we een uitputtingssamenleving geworden!
Als je met dezelfde helicopterview over oplossingen gaat nadenken, dan kan je inzien dat gedrag een grote invloed heeft. Gedragsverandering is dus belangrijk en het mooie is dat veel gedragsveranderingen op meerdere vlakken positief uitpakken. Maar ja, gedragsverandering dat groen, gezond en gelukkig maakt, gaat lijnrecht in tegen het heilige groeidenken en is dus steeds lastiger om voor elkaar te krijgen.
Het is daarom dat ik project EcoHood ben gestart. Om omgevingen te creeren waarin je wel makkelijk groene, gezonde en gelukkige keuzes kan maken. Waarin ondernemers onderdeel worden van de oplossing en zorgverleners de bewoners helpen om gezond te blijven. Plekken waar innovatie zich primair richt op mens, milieu en maatschapij en vooruitgang wordt gemeten in een hogere kwaliteit van leven en een lagere ecologische voetafdruk. Plekken die hoop bieden en inspireren, zodat er steeds meer EcoHood plekken komen!
Ben je enthousiast geworden en wil je meedoen? Dat kan als bouwer, denker, vormgever, social media liefhebber, toekomstige bewoner, partner, sponsor of als je een plek hebt waar vergaderd of gebouwd kan worden. Iedereen kan meedoen, want vele handen maken licht werk!