De Broedplaats
De eerste Broedplaats is een kleine, drijvende straat. De basis is een geheel van even grote, drijvende vlonders die aan elkaar gekoppeld zijn. Elk gebouw staat op een eigen vlonder. Aan de ene kant van de straat staan een HOI en enkele woningen. De woningen zijn klein, modulair en zelfvoorzienend. Aan de andere kant staan de ruimtes met de gedeelde voorzieningen, is een werkplek, staat de composthoop waarmee alle panden worden verwarmd en is er plek voor stadslandbouw. Mede door de koppeling tussen wonen en werken, is de Broedplaats een EcoHood wijk in het klein, met allerlei extra kansen door de drijvende staat ervan.
Toelichting:
* Naast de fietsenstalling en het gangpad is er als eerst ruimte voor een woongroep met 5 (slaap)kamers. Woongroepen zorgen voor veel verbinding, minder behoefte aan woonruimte en daardoor lagere woonlasten. Door de modulaire manier van bouwen kan veel makkelijker in de behoefte van het starten van een (kleine) woongroep voorzien en mocht de woongroep uit elkaar gaan, dan zijn de woning en de slaapkamers weer makkelijk te gebruiken voor andere samenstellingen, zoals woning 1 en 2 laten zien.
* Woning 1 en slaapkamers a & b zijn bedoeld voor een huishouden met kinderen en/of mantelzorg behoevende ouder(s). Ideaal als voorbeeld is als de ene slaapkamer voor een kind is en de ander voor de opa en/of oma ervan. Vooral deze woning laat zien hoe modulair bouwen voor levensloopbestendige woningen zorgt, met de mogelijkheid om op een fijne manier mantelzorg te geven aan dierbaren.
* In woning 2 wonen mijn vriendin en ik. Als er kinderen of andere bezoekers langskomen die willen overnachten, maken wij gebruik van de slaapkamers c en/of d.
* Het HOI is op de Broedplaats een plek die continue gereserveerd is voor mensen die voor een dag of langer graag willen weten hoe het is om terug te keren naar de basis en/of hoe het is om in een omgeving te leven wat de rest van de Broedplaats laat ervaren. Het HOI heeft alle voorzieningen in huis, maar men mag natuurlijk aanschuiven bij de gezamenlijke maaltijden en meedoen met de activiteiten die plaatsvinden in de gezamenlijke ruimte. Als ze kinderen hebben, zijn de beide slaapkamers (c en/of d) beschikbaar.
* I: Dit is een open plek om te experimenteren met betere vlonders, opklapbare woningen en meer...
* II: De werkplaats. Hier wordt op ambachtelijke wijze spullen gemaakt, het liefst hierbij gebruik makend van de op VII-IX geteelde gewassen.
* III: De gemeenschappelijke ruimte met keuken en multifunctionele tafels (eten, ontspanning, werken) die ook eenvoudig kunnen worden opgeklapt om ruimte te maken voor yoga of dans.
* IV: De ecotoiletten, wastafels en wasmachine staan in deze ruimte.
* V: De kas voor stadslandbouw. Er wordt zowel voedsel als gewassen voor het maken van spullen geteeld.
* VI: Zodra de zomer aan het aflopen is, wordt hier de composthoop opgezet om daarmee alle gebouwen te verwarmen.
* De plekken VII, VIII en IX worden ook gebruikt voor stadslandbouw, met daartussen een fijne zithoek om te ontspannen.
Extra: in en op het water rondom de Broedplaats wordt ook geëxperimenteerd met het telen van voedsel en/of gewassen.
Doelstellingen:
Het belangrijkste doel van deze Broedplaats, omdat het de eerste is, is bewustwording. Bewustwording over de andere manier van denken over wonen, gemeenschapszin, ons economisch model, onze omgang met gezondheid, en de omslag naar een duurzame samenleving. Natuurlijk is het ook een plek om samen groen, gezond en gelukkig te wonen. De derde doelstelling geldt voor alle broedplaatsen, namelijk het geven van ruimte aan nieuwe ideeën en de mogelijkheden om ermee aan de slag te gaan.
Wonen
Huidige situatie: woningen zijn duur, schaars en er is weinig doorstroom, zodat men in de eigen eengezinswoning blijft wonen ook al zijn de kinderen al lang de deur uit.
Alternatief: kleine, modulaire woningen, met gedeelde voorzieningen en ruimtes, die in collectief particulier opdrachtgeverschap (cpo) zijn gebouwd. De woningen staan in een autovrije straat (wijk/gemeente).
In een autovrije straat bespaar je veel ruimte op parkeren. Je hebt hierdoor meer plek voor woningen. Woningen die relatief klein zijn, mede door de gedeelde voorzieningen en ruimtes. Door deze alternatieven kunnen op dezelfde hoeveelheid grond meer woningen worden gebouwd. Dit drukt meteen de prijs. De prijs wordt extra gedrukt doordat je via het cpo veel zelf hebt kunnen doen. Het modulaire bouwen maakt de woningen levensloopbestendig. Zo kan iedereen in het eigen, vertrouwde huis in de eigen buurt blijven wonen, ook als de kinderen definitief zijn uitgevlogen.
Gemeenschapszin
Huidige situatie: individualisering. Hoge schuttingen. Geen invloed op nieuwe buren. Weinig animo om na een lange werkdag nog iets anders te doen dan bankhangen.
Alternatief: gedeelde voorzieningen en ruimtes. Gezamenlijke activiteiten. Een fijne omgeving. Eigenaarschap. Wonen en werken dichtbij.
Door voorzieningen (wasmachines, gereedschap) en ruimtes (keuken, woonkamer, sanitair, tuinen) te delen, kom je elkaar vaak tegen. In een woongroep wordt deze binding extra versterkt. Ook de gezamenlijke activiteiten (maaltijden, moestuin) zorgen voor verbinding en houden je van je bank af. Je hebt er ook meer puf voor als je werkt waar je woont, want dat scheelt veel reistijd. En het is fijn om onder de mensen te komen, want je hebt dit project met vrienden, familie en/of gelijkgestemden opgezet. En bij verloop bepaal je met elkaar wie in de vrijstaande ruimte mag komen wonen.
Economisch model
Huidige situatie: economische groei is heilig. Kopen moeten we en eventuele schade voor mens, milieu en maatschappij is bijzaak en meestal zelfs een extra motivatie om te pleiten voor nog meer economische groei om zo geld te hebben om de problemen die deze groei veroorzaakt aan te kunnen pakken...
Alternatief: betalen voor gebruik in plaats van bezit. Regionalisering. Gesloten kringlopen.
In de Broedplaats wordt waar mogelijk betaald voor het gebruik van spullen als bedden, kasten, zonnepanelen tot de hele keuken in plaats van ze te kopen. Door het zelf verbouwen van voedsel en gewassen, het gebruik van de gewassen in spullen die in de werkplaats gemaakt worden en het zoveel mogelijk werken in of vanuit de Broedplaats zorgt voor regionalisering van de economie. Bij de spullen die in de werkplaats worden gemaakt, is low tech het uitgangspunt. En ‘afval’ wordt beschouwd als grondstof om zo kringlopen te sluiten.
Gezondheid
Huidige situatie: door alle verleidingen eten we te vaak en te ongezond, zitten we te veel en bewegen we te weinig. Daarbij staat onze geestelijke gezondheid door overprikkeling, eenzaamheid en stress ook onder toenemende druk.
Alternatief: maak de omgeving gezond en je voorkomt heel veel zorgvraag.
Op de Broedplaats wordt beweging gestimuleerd door de moestuinen en de afwezigheid van de auto. Het voedsel van de moestuinen is gezond en de tafels waaraan vaak gezamenlijk wordt gegeten (of gewerkt of voor spelletjes) staan standaard afgesteld op stahoogte. De gezamenlijkheid van eten, andere activiteiten en de gedeelde voorzieningen en ruimtes voorkomen eenzaamheid. Omgeving zijn ook de mensen om je heen. We zullen elkaar stimuleren en inspireren om gezond te leven. Het zou mooi zijn als een zorgverzekeraar toestaat dat we op de Broedplaats in eerste instantie vooral premie betalen om gezond te blijven, waardoor we waar nodig ook extra raad en daad kunnen regelen.
Omslag naar een duurzame samenleving
Huidige situatie: door ons groeidenken raakt een duurzame samenleving alleen maar verder uit zicht. En door ons korte termijndenken worden er maar weinig maatregelen genomen om om te kunnen gaan met de klimaatveranderingen en schaarste aan water, energie en grondstoffen.
Alternatief: Een lage ecologische voetafdruk. Zelfvoorzienendheid. Drijvende dorpen.
Alle bovenstaande punten zorgen automatisch voor een lagere ecologische voetafdruk. Als we voorts snel tevreden kunnen zijn, zal onze voetafdruk nog verder afnemen. Voor de zelfvoorzienendheid komt de warmte van de composthoop. Energie zal door zonnepanelen worden opgewekt en met een batterij (of betere oplossing) worden opgeslagen. Water is gezuiverd regenwater en eventueel water uit de gracht. Een deel van het voedsel komt uit de eigen moestuin. Ook zal er worden geëxperimenteerd met de teelt van voedsel in en op het omliggende water. Zo is kroos ontzettend eiwitrijk en zijn er misschien wel zoetwaterwieren. En als Utrecht in 2100 aan de kust ligt, drijven wij ergens tussen de oude duinen en Utrecht ;)
Experimenteren
Een broedplaats is een plek om nieuwe ideeën te laten ontstaan en ermee aan de slag te gaan. Dit is ook een belangrijk onderdeel van de Broedplaats. Heel veel is al vernieuwend, maar er zullen hopelijk nog veel meer mooie ideeën ontstaan op de bovenstaande thema’s.
Onderzoek
Wat is de impact van de Broedplaats op de bewoners? Wat slaat aan bij de bewoners en/of bezoekers? Wat zou de impact van de verschillende onderdelen kunnen zijn op woon-, straat-, wijk-, stads- en regioniveau? Hoe krijg je dat voor elkaar? De visie van project EcoHood en de realisatie ervan in de Broedplaats zijn een grote bron van inspiratie voor verder onderzoek. Dus elke student en onderzoeker die interesse heeft om de ontwikkelingen op de Broedplaats vast te leggen, te verklaren en/of aanbevelingen wil doen voor verbeteringen is van harte welkom.